فصل پنجم: رئالیسم در ایران
5-1 رئالیسم در ایران ……………………………………………………………………………………………………….55
5-2 هنرمندان رئالیست از 1970 تا اکنون ……………………………………………………………………………60
5-2-1 معصومه مظفری …………………………………………………………………………………………… 61
5-2-2 شهره مهران ………………………………………………………………………………………………… 77
5-2-3 احمد مرشدلو ……………………………………………………………………………………………… 97
5-2-4 مهرداد محب علی ………………………………………………………………………………………..112
5-2-5 امین نورانی ……………………………………………………………………………………………….. 131
فصل ششم: رئالیسم در امریکا
6-1 رئالیسم در امریکا ……………………………………………………………………………………………………149
6-2 هنرمندان رئالیست از 1970 تا کنون ………………………………………………………………………….150

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

6-2-1 اندرو وایت ………………………………………………………………………………………………….151
6-2-2 پرل استاین ………………………………………………………………………………………………….169
6-2-3 سیدنی گودمن ……………………………………………………………………………………………..187
6-2-4 اریک فیشل …………………………………………………………………………………………………198
6-2-5 جک بیل …………………………………………………………………………………………………….205
فصل هفتم: نتیجه گیری
7-1 نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………………. 213
فهرست منابع فارسی ……………………………………………………………………………………………… 222
فهرست منابع انگلیسی ……………………………………………………………………………………………. 224
چکیده انگلیسی …………………………………………………………………………………………………….. 225
فهرست تصاویر
عنوان شماره صفحه
شکل 3-1 پیتر بروگل، “عروسی دهقانی”، 1568، 44× 46 اینچ ………………………………………………….. 28
شکل 3-2 فرانسیسکو گویا، “سوم می 1808″، سال 1808…………………………………………………………. 28
شکل 3-3 گوستاو کوربه، “الک کننده گندم”، سال 1855-1854………………………………………………… 29
شکل 3-4 رابرت راشنبرگ، بدون عنوان، سال 1963………………………………………………………………….. 33
شکل 3-5 جاسبر جانز، “پرچم”، سال 1960 …………………………………………………………………………… 33
شکل 3-6 آرمان، جعبه های شیشه ای ………………………………………………………………………………………36
شکل 3-7 اثر چاک کلوس، “لسلی”، سال 1973 – 1972، آبرنگ روی کاغذ و بوم،
144.8 ×184.2 سانتی متر…………………………………………………………………………………….. 37
شکل 3-8 اثر دوئین هَنسون، “ملکه”، اندازه طبیعی، سال 1988 ……………………………………………….. 38
شکل 3-9 فلیچه کازوراتی، “پرتره”، 1934…………………………………………………………………………….. 42
شکل 3-10 فلیچه کازوراتی، “پرتره”، 1928…………………………………………………………………………… 42
شکل 3-8 جرج توکر، “زن و پرتقال ها”، 1977، تمپرا، 17.5× 23.5 اینچ………………………………….. 42
شکل 3-9 جرج توکر، ” Un Ballo in Maschera”، 1983، لیتوگرافی با 26 رنگ،

30× 22 اینچ…………………………………………………………………………………………………………. 42
شکل 3-13 جرج توکر، “مترو”، 1977 ……………………………………………………………………………………43
شکل 3-14 بازلیتس، “گروه کر”، رنگ روغن روی بوم، سال 1983، 450× 280سانتی متر………………44
شکل 3-15 جیمز والریو، خود هنرمند در آینه،رنگ روغن روی بوم، 2009، 84×96 اینچ………………..46
شکل 3-16 لوسین فروید، لی روی کاناپه سبز، رنگ روغن روی بوم، 1993، 22×17 سانتی متر………46
شکل 3-17 گیلبرت و جرج 12 فوریه در سیدنی، سال 2010 …………………………………………………… 47
شکل 4-1 نقاشی دیواری قرن 5 از غارهای آجانتا، هند ……………………………………………………………. 51
شکل 4-2 نوازندگان و رقصندگان در نقاشی دیواری در آرامگاه نبامون……………………………………… 51
شکل 4-3 ژان اگوست دومینیک، ادیپ و مجسمه ابوالهول، سال 1808 ……………………………………… 52
شکل 4-4 توسط آلبرشت دورر، آدم و حوا ،سال 1507 …………………………………………………………. 52
شکل 4-5 ادوار مانه ، المپیا ،سال 1863 ……………………………………………………………………………….. 52
شکل 4-6 جیمز ابوت مک نیل ویسلرمادر هنرمند ، سال1871 …………………………………………………. 52
شکل 4-7 آبوت اندرسون تایر فیگور بالدار ، سال 1889 ………………………………………………………. 53
شکل 4-8 توسط توماس ایکینس، فیگور، سال 1908 ……………………………………………………………… 53
شکل 5-1 معصومه مظفری، مجموعه گرمازدگی، سال 1389…………………………………………………….. 67
شکل 5-2 معصومه مظفری، مجموعه گرمازدگی، سال 1389…………………………………………………….. 68
شکل 5-3 معصومه مظفری، مجموعه گرمازدگی، سال 1389…………………………………………………… 70
شکل 5-4 معصومه مظفری، مجموعه گرمازدگی، سال 1389…………………………………………………….. 73
شکل 5-5 معصومه مظفری، مجموعه گرمازدگی، سال 1389 ………………………………………………….. 75
شکل 5-6 شهره مهران، رنگ روغن روی بوم، 145×155 سانتی متر ……………………………………….. 80
شکل 5-7 شهره مهران، رنگ روغن روی بوم، 143×153 سانتی متر ………………………………………. 81
شکل 5-8 شهره مهران، از مجموعه دختران دانش آموز ، رنگ روغن روی بوم،
270×180 سانتی متر ………………………………………………………………………………………….. 82
شکل 5-9 شهره مهران، از مجموعه دختران دانش آموز ، رنگ روغن روی بوم،
150×100 سانتی متر…………………………………………………………………………………………… 83
شکل 5-10 شهره مهران، از مجموعه دختران دانش آموز ، رنگ روغن روی بوم،
150×100 سانتی متر ………………………………………………………………………………………… 84
شکل 5-11 شهره مهران، هندوانه فروش،رنگ روغن روی بوم،
100×130 سانتی متر …………………………………………………………………………………………… 85
شکل 5-12 شهره مهران، رنگ روغن روی بوم، 100×150 سانتی متر …………………………………….. 86
شکل 5-13 شهره مهران، از مجموعه دختران دانش آموز ، رنگ روغن روی بوم،
150×100 سانتی متر…………………………………………………………………………………………… 94
شکل 5-14 احمد مرشدلو، بدون عنوان، رنگ روغن روی بوم، چهار لته،
هر لت 100×150 سانتی متر، 1386……………………………………………………………………. 99
شکل 5- 15 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد روی مقوا، 120×90 سانتی متر، 1386 ……………….. 100
شکل 5-16 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد روی مقوا، 120×90 سانتی متر، 1386 ………………… 101
شکل 5-17 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد روی مقوا،دو لت،
هر لت 90×120 سانتی متر، 1386 ………………………………………………………………….. 102
شکل 5-18 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد و اکریلیک روی مقوا،
90×120 سانتی متر، 1386………………………………………………………………………………… 103
شکل 5-19 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد و اکریلیک روی مقوا،
90×120 سانتی متر، 1386 ………………………………………………………………………………. 104
شکل 5-20 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد و اکریلیک روی مقوا،
90×120 سانتی متر، 1386 …………………………………………………………………………………. 105
شکل 5-21 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد و اکریلیک روی مقوا، سه لت،
هر لت 90×120 سانتی متر، 1387 ……………………………………………………………………. 106
شکل 5-22 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد روی مقوا، 120×90 سانتی متر، 1386………………… 109
شکل 5-23 احمد مرشدلو، بدون عنوان، مداد و اکریلیک روی مقوا،
90×120 سانتی متر، 1386…………………………………………………………………………………..111
شکل 5-24 مهرداد محب علی، تجربه های روزمره، رنگ روغن روی بوم، سال 1387………………116
شکل 5-25 محب علی، سال 2013، ترکیب مواد روی مقوا، 54×94 سانتی متر …………………….. 118
شکل 5-26 مهرداد محب علی، مجلس ترحیم، سال 2012، اکریلیک روی بوم،
193×132 سانتی متر………………………………………………………………………………………. 122
شکل 5-27 مهرداد محب علی، “شام آخر 1″، سال 2011، اکریلیک روی بوم،
298×189 سانتی متر ………………………………………………………………………………………. 125
شکل 5-28 مهرداد محب علی، “شام آخر 2″، سال 2011، اکریلیک روی بوم،
250×150 سانتی متر ………………………………………………………………………………………. 126
شکل 5- 29 مهرداد محب علی، “HIHISTOTORYRY Ι” ، سال 2013،
اکریلیک روی بوم، 180×138 سانتی متر…………………………………………………………. 127
شکل 5-30 مهرداد محب علی، “HIHISTOTORYRY ΙΙ” ، سال 2013،
اکریلیک روی بوم، 180×138 سانتی متر…………………………………………………………. 128
شکل 5-31 مهرداد محب علی، “کنفرانس تهران”، سال 2011،
اکریلیک روی بوم، 170×120 سانتی متر…………………………………………………………. 129
شکل 5-32 مهرداد محب علی، ” سیاستمدار 2″، سال 2011، اکریلیک روی بوم،
70×110 سانتی متر………………………………………………………………………………………… 130
شکل 5-33 مهرداد محب علی، “مصدق”، سال 2011، اکریلیک روی بوم،
70×110 سانتی متر………………………………………………………………………………………… 130
شکل 5-34 مهرداد محب علی، “پوتین”، سال 2011، اکریلیک روی بوم،
70×110 سانتی متر……………………………………………………………………………………………………….. 130
شکل 5-35 امین نورانی، از مجموعه صادق هدایت، سال 1382………………………………………….. 135
شکل 5-36 امین نورانی، از مجموعه صادق هدایت، سال 1382………………………………………….. 137
شکل 5-37 امین نورانی، از مجموعه سفر به هرات، سال 1388 ، گالری ماه مهر …………………. 139
شکل 5-38 امین نورانی، بدون عنوان، 1384، 240×90 سانتی متر …………………………………….. 140
شکل 5-39 امین نورانی، بدون عنوان، 1384، 240×90 سانتی متر ……………………………………… 140
شکل 5-40 امین نورانی، بدون عنوان، از مجموعه قلمرو ناامن، 1384،
130×130 سانتی متر ……………………………………………………………………………………. 141
شکل 5-41 امین نورانی، بدون عنوان، از مجموعه قلمرو ناامن ………………………………………….. 142
شکل 5-42 امین نورانی، بدون عنوان، از مجموعه قلمرو ناامن، 1384،
130×130 سانتی متر……………………………………………………………………………………… 143
شکل 5-43 امین نورانی، بدون عنوان، از مجموعه قلمرو ناامن ………………………………………….. 144
شکل 5-44 امین نورانی، بدون عنوان، از مجموعه قلمرو ناامن، 1384،
130×130 سانتی متر ………………………………………………………………………………………. 145
شکل 6-1 اندرو وایت، دنیای کریستینا، 1948، تمپرا، 47.5× 32.5 اینچ ………………………………. 154
شکل 6-2 اندرو وایت، خانم اولیون، 1952، تمپرا، 28.5× 28اینچ ………………………………………. 157
شکل 6-3 اندرو وایت، هنریت، 1967، تمپرا و قلم خشک، 28.5× 21.5 اینچ ……………………… 158
شکل 6-4 اندرو وایت، مردی از مین، 1951، تمپرا، 20× 20.5 اینچ …………………………………… 159
شکل 6-5 اندرو وایت، آن نجیب زاده، 1960، تمپرا، 47.5× 23.5 اینچ ………………………………. 161
شکل 6-6 اندرو وایت، زمستان، 1946، تمپرا، 56× 38 اینچ ……………………………………………… 164
شکل 6-7 اندرو وایت، بکی کینگ، 1946، طراحی با مداد، 34× 28.5 اینچ ………………………… 165
شکل 6-8 اندرو وایت، بکی کینگ، 1965، قلم خشک، 23×17اینچ ……………………………………. 167
شکل 6-9 اندرو وایت، دوردست، 1948، قلم خشک، 21× 13 اینچ …………………………………… 168
شکل 6-10 پرل استاین، خانم و آقای اسمیت …………………………………………………………………. 173
شکل 6-11 پرل استاین، پرتره لیندا نوچلین و ریچارد پومر، 1968 …………………………………….. 175
شکل 6-12 پرل استاین، دو مدل زن در استودیو،رنگ و روغن روی بوم،
سال 1967، 153×127سانتی متر ………………………………………………………………….. 177
شکل 6-13 پرل استاین، مدل با مارمولک های چوبی روی توپ ورزشی،
آبرنگ روی مقوا، سال 2004، 29×41سانتی متر ……………………………………………… 178
شکل 6-14 پرل استاین، بدون عنوان ……………………………………………………………………………… 180
شکل 6-15 پرل استاین، بدون عنوان ……………………………………………………………………………… 182
شکل 6-16 پرل استاین، سوپرمن، آبرنگ روی مقوا، 1998، 22× 30 اینچ …………………………… 184
شکل 6-17 پرل استاین، دو مدل با قو و گارودا، رنگ و روغن روی بوم،
سال 2013، 48× 72 اینچ …………………………………………………………………………….. 185
شکل 6-18 سیدنی گودمن، مرد منتظر،رنگ روغن روی بوم، سال 1961 ،
49× 65 سانتی متر………………………………………………………………………………………. 189
شکل 6-19 سیدنی گودمن، سقوط آزاد،رنگ روغن روی بوم، سال 1991- 1988 ،
210× 102 اینچ ……………………………………………………………………………………………..190
شکل 6-20 سیدنی گودمن، سریع و مرده، رنگ روغن روی بوم، سال 81-1980،
225× 169 سانتی متر، موزه هنر متروپولیتن، نیویورک ………………………………………. 191
شکل 6-21 سیدنی گودمن، فیگورها در منظره، رنگ روغن روی بوم،
سال 73-1972، 96× 55 سانتی متر، موزه هنر فیلادلفیا …………………………………….. 192
شکل 6-22 سیدنی گودمن، پرتره پنج فیگور، رنگ روغن روی بوم ……………………………………. 194
شکل 6-23 سیدنی گودمن، زباله، رنگ روغن روی بوم، سال 86-1984،
325× 226 سانتی متر، مجموعه خصوصی………………………………………………………… 195
شکل 6-24 سیدنی گودمن، پدر و مادر گودمن، رنگ روغن روی بوم، سال 1973،
77× 58 سانتی متر، موزه هنر متروپولیتن، نیویورک …………………………………………… 196
شکل 6-25 سیدنی گودمن، صحنه ای از جمعیت، رنگ روغن روی بوم،
سال 79-1977، 364× 166 سانتی متر، موزه هنر متروپولیتن، نیویورک ………………………………. 196
شکل 6-26 سیدنی گودمن، خودنگاره با بازوی برجسته، رنگ روغن روی بوم،
سال1993، 119× 86 سانتی متر، مجموعه خصوص …………………………… 197
شکل 6-27 اریک فیشل، بدون عنوان ……………………………………………………………………………… 199
شکل 6-28 اریک فیشل، پسر بد، رنگ روغن روی بوم، سال1981،
244× 168 سانتی متر ………………………………………………………………………………….. 201
شکل 6-29 اریک فیشل، زمان خواب، رنگ روغن روی بوم، سال1980،
244× 183 سانتی متر ………………………………………………………………………………….. 202
شکل 6-30 اریک فیشل، زن تسخیر شده رنگ روغن روی بوم، سال1981،
244× 173 سانتی متر…………………………………………………………………………………….. 202
شکل 6-31 اریک فیشل، خاکسپاری، رنگ روغن روی بوم، سال1990،
244× 152 سانتی متر ………………………………………………………………………………….. 204
شکل 6-32 جک بیل، “احتیاط، بخل، شهوت، خشم،عدالت”،
رنگ روغن روی بوم، سال1978، 78× 72 اینچ ……………………………………………….. 207
شکل 6-33 جک بیل، “امید، ایمان، نیکوکاری”، رنگ روغن روی بوم،
سال1978، 78× 72 اینچ …………………………………………………………………………….. 208
شکل 6-34 نقاشی دیواری “تاریخچه کار در امریکا”، قرن 18……………………………………………. 209
شکل 6-35 نقاشی دیواری “تاریخچه کار در امریکا”، قرن 17…………………………………………… 209
شکل 6-36 نقاشی دیواری “تاریخچه کار در امریکا”، قرن20 ……………………………………………. 209
شکل 6-37 نقاشی دیواری “تاریخچه کار در امریکا”، قرن 19……………………………………………. 209
شکل 6-38 جک بیل، “اسکوگان”، رنگ روغن روی بوم، سال1975،
78× 72 اینچ ……………………………………………………………………………………………….210
شکل 6-39 جک بیل، “سیدنی و فرانسیس لویز”، رنگ روغن روی بوم،
سال1982، 36× 36 اینچ ……………………………………………………………………………….210
شکل 6-40 جک بیل، قستهایی از نقاشی های دیواری جک بیل در مترو …………………………….. 212
فصل اول:

بیان مساله :
یکی از دلایلی که باعث اهمیت توجه به رئالیسم می شود محوریت انسان در بسیاری ازآثار رئالیستی در عصری که ما نیازمند توجه زیاد به شرایط انسان معاصر داریم.رئالیسم همواره همراه با سایر جنبشها و سبکهای هنری و ابزار جدید تجسمی، به انسان و دغدغه هایش بسیار پرداخته است. در رئالیسم امروز، با وجود عکس، نقاش با القاء ابن مطلب که ارائه صرف تصویر به صورت استادانه، نمودی از واقعیت مطمئن و کامل نیست سعی می کند انسان را در فهم و ادراک اثر هنری مشارکت دهد. نقاشی رئالیستی نمی تواند تنها تقلیدی عکس گونه از جهان باشد بدون اینکه ذهن نقاش در آن تاثیر بگذارد.
گرایش فیگوراتیو در هنر ایران هرچند با اوج و فرودهایی همراه بوده است و گه گاه در قالبهای محتوایی و سبکی و مفهومی متفاوت نمود یافته است، ولی همواره از طرف گروهی از هنرمندان و علاقمندان مورد توجه قرار گرفته است. نقاشی رئالیستی در ایران بی تاثیر از غرب نمی باشد ولی به نظر می رسد نقاشی رئالیستی با دردست داشتن زبانی آشنا که همانا بازنمایی است، توانسته به خوبی با مخاطب ارتباط برقرار کند. این آثار نماینده افکار و عادات و روشهای زندگی است که هنرمند با آنها رشد کرده است. از این روز می تواند با توجه به جنبه های فلسفی و روانشناختی، بر افکار و اندیشه مردم تاثیر بگذارد و آن را از تعریف بازنمایی صرف برهاند.
فرهنگ امریکایی در دوران معاصر گرایش زیادی به هنر رئالیستی پیدا کرده است و هنرمندان شاخصی را در این زمینه می توان یافت که توجه بسیاری از آنها به فیگور انسان در آثارشان حایز اهمیت است.
هدف این تحقیق بررسی تاریخچه هنر رئالیسم، چگونگی رویکرد دوباره هنرمندان معاصربه رئالیسم و نقش فیگور انسانی در آثار رئالیستی چند تن از هنرمندان معاصرایران وامریکا می باشد. با بررسی این آثار از دو فرهنگ متفاوت تاثیر اجتماع، فرهنگ، مذهب و خیلی از عوامل دیگر در هنرمند رئالیست مشخص می شود و این خود وجه تمایز بارزی خواهد بود بین آثار ناتورالیستی و رئالیستی .
هدفهای تحقیق :
– علل پیدایش و رشد رئالیسم و مسائل فرهنگی اجتماعی آن.
– بررسی و شناخت رویکرد دوباره ی هنر به رئالیسم
– مطالعه و تحقیق پیشینه فیگور انسان در نقاشی های معاصر رئالیستی
– معرفی هنرمندان رئالیست امروز ایران و امریکا
– مطالعه تطبیقی نگاه هنرمندان ایران و امریکا به فیگورانسانی در نقاشی های رئالیستی
اهمیت موضوع تحقیق و دلایل انتخاب آن :
هنرمندان رئالیست، به بیان واقعیات جامعه عصر خود می پردازند در حالی که هنرمندان پیش از پیدایش رئالیسم به احساسات درونی شخصی خود می پرداختند. یکی از دلایل من برای انتخاب این موضوع وجود ارتباط تنگاتنگ میان رئالیسم و جامعه است که هنوز هم می تواند به عنوان پل ارتباطی قدرتمندی میان هنرمند و جامعه عصر حاضر محسوب شود .و دیگری ، تلاش برای شناخت بهتر این رویکرد با تاکید بر نقش کلیدی فیگور انسانی در آثار رئالیستی می باشد. از آنجایی که آثارم تابع این جنبش می باشد، بدیهی است این پژوهش هم برای من و هم برای سایر هنرمندان علاقمند مفید خواهد بود.
سوالات یا فرضیه های تحقیق:
فرضیات:
– فرهنگ امریکایی در دوران معاصر گرایش زیادی نسبت به هنر رئالیستی دارند.
– عکاسی نقش مهمی در به وجود آمدن رئالیسم همچنین رئالیسم نوین داشته و دارد.
– فیگور انسانی در آثار نقاشان رئالیست نو به خوبی برجسته و نمایان است.
سوالات:
– رویکرد فرهنگهای ایرانی و امریکایی نسبت به رئالیسم چگونه است؟
– عوامل موثر در رویکرد هنر نو به رئالیسم چیست؟
– نگرش و بکاربستن فیگور انسانی درآثار رئالیستی امروز نقاشان ایرانی و امریکایی چگونه است؟
روش تحقیق:
با توجه به اینکه در این پژوهش برای جمع آوری اطلاعات علاوه بر پرسشنامه از اسناد، مدارک، کتب، مقالات، پایانامه ها و همچنین پایگاه های اطلاعاتی اینترنتی جهت جع آوری اطلاعات در خصوص تاریخچه و ادبیات موضوع پژوهش استفاده شده است، لذا پژوهش حاضر از نظر ماهیت کتابخانه ای و میدانی بوده و روش تحقیق تاریخی، تطبیقی می باشد.
محدودیت ها و مشکلات :
مطالعه آثار هنرمندان معاصر همیشه با مشکلات و محدودیت هایی همراه است. در مورد هنرمندان داخلی تعداد کتابهای به طبع رسیده بسیار محدود است و بیشتر باید به مصاحبه ها و مقالاتی که در نشریات به چاپ رسیده است استناد کرد و یا به مصاحبه حضوری با هنرمندان پرداخت. درمورد هنرمندان رئالیست امریکایی بیشتر به مشکل دسترسی به منابع و مراجع برخوردم و در این میان فقط سایت های اینترنتی بودند که می توانستند به کمک من بیایند. تقریباً هیچ کتابی در مورد آنها در کتابخانه های ایران یافت نمی شود. از این رو یافتن کتابهای الکترونیکی و مقالاتی که از اعتبار لازم برای استناد به آنها وجود داشته باشد مشکل بود.
یکی دیگر از محدودیت ها استفاده از تصاویر نقاشی های هنرمندان (خصوصاً امریکایی) بود. به این دلیل که بیشتر از مدل های برهنه استفاده شده بود و از آنجایی که در نقد آثار هنرمند به آثاری از این دست نیز اشاره شده بود من سعی کردم با پوشاندن قسمتی هایی از آثار امکان چاپ آنها را محیا کنم.
پیشینه تحقیق:
– مطالبی مختصردرنشریات و مجلات تخصصی هنری
– پایانامه کارشناسی ارشد با موضوع “نقاشی رئالیستی در ایران و شرایط اجتماعی ظهور آن (1388- 1376) ” توسط نسیم نیل قاز ، دانشکده هنر- دانشگاه علم و فرهنگ، سال 1389.
– پایانامه کارشناسی ارشد با موضوع “سیر تحول واقع گرایی (رئالیسم) در هنر نقاشی معاصر ایران” توسط فریما مرادی، دانشکده هنر و معماری تهران مرکز، سال 1390.
کلید واژه ها:
نئورئالیسم ، فوتورئالیسم ، هایپررئالیسم ، رئالیسم ، فیگوراتیو ، انسان.
فصل دوم:

مقدمه:
در سال های اخیر رویکرد رئالیستی در نقاشی فیگوراتیو ایران در میان آثار دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته های هنری به چشم میخورد که با نقاشی فتورئالیسم، که تا حدودی مبالغه آمیز و کنایه دار و در ذات خود مفهومی است، تفاوت دارد . در بسیاری از نمونه ها، این رویکرد گرایش به بازنمایی و استفاده از مهارت های استادکارانه دارد . رویکردی که از یک سو نمیتواند بی تأثیر از گرایش های معاصر هنر غرب به این نوع نقاشی باشد ، ولی از سوی دیگر به نظر می رسد گه گاه این نوع نقاشی با استفاده از زبانی آش نا (شیوه ی بازنمایی )، که می تواند برقراری ارتباط با مخاطب را آسان سازد، در خدمت بیان مفاهیمی اجتماعی، فردی و درونی قرار گرفته است . همچنین به نظر می رسد این جریان حرکتی است در تقابل با نظام رایج آموزش هنر و مدرنیسم حاکم در میان دانشگاهیان و روشنفکران محافل هنری . این گروه از نقاشان هرچند کاملا با هنر مدرن و مفاهیم آن آشنایند ، ترجیح میدهند به روشی متفاوت کار کنند. به نظر می رسد آنان نقاشی را در ارتباطی نزدیک با اف کار و عادات و روش های زندگی خود و به نوعی تجربه ای از زندگی دانسته و همچنان می کوشند هنر نقاشی را در پیوند با اندیشه های فلسفی، روان شناختی، جامعه شناختی ،… قرار دهند و از این طریق ، به طرح اندیشه های جدید در جامعه کمک کنند. بنابراین این آثار به لحاظ مضمون و اندیشه های فلسفی – روان شناختی و جامعه شناختی از نقاشی ناتورالیستی کمال الملک و پیروانش فاصله گرفته و خود را متمایز میسازند و همچنین تفاوت بارز خود با نقاشی های رئالیستی عامه پسند را نشان میدهند.
بدین ترتیب شاید عمده ترین ویژگی این رویکرد هنری زمینه مندی اش باشد و اینکه به شکلی واضح و آشکار در ارتباط با جامعه و زمینه های اجتماعی تولیدش قرار می گیرد . در این مقاله در پی تبیین شرایط اجتماعی ظهور این نوع نقاشی در دههی اخیر در ایران بودهایم.
1-1 تعریف رئالیسم1
برخی از واژگان و اصطلاحاتی که در مطالعات ادبی و فرهنگی به کار برده می شود ، یا به آن ها استناد می شود، شکلی پیچیده، مساله ساز و در عین حال فریبنده دارند. به جرات می توان گفت که یکی از پیچیده ترین و فریبنده ترین این اصطلاحات، «رئالیسم» و بعد از آن «ناتورالیسم» است که از بطن رئالیسم سربرآورده است . پیچیدگی این دو اصطلاح که گاه در ترادف با یکدیگر نیز می آیند و مورد استفاده قرار می گیرند از آن جهت است که در وهلۀ نخست ارتباط با واقعیت و طبیعت را به ذهن متبادر می کنند و خواننده، تماشاگر و یا شنونده را در این گمان می اندازند که محدوده ارجاعات آن را می شناسند اما به تدریج که ابعاد گوناگون این مفاهیم چهرۀ خود را نشان می دهد، گستردگی طیف و پیچیدگی تنش ها و تعرض های نهفته در لایه های زیرین آن نیز نمایان می شود. بسیاری از منتقدان امروز بر این باورند که رئالیسم، انعطاف پذیرترین، بی ثبات ترین و در عین حال تعصب آمیزترین اصطلاح در نقد ادبی و هنری است و به تعبیری، «هیولای هزار و یک سری را می ماند که به بند شرایط و خودکامگی ها کشیده شده و در هر سر آرزوی رهایی می پرورد.(قره باغی، 1382، ص 29)
واژه «رئالیسم» به معنای «واقع گرایی»، از لغت «real» لاتین مشتق است که به معنای «شیء» است، و «reality» از همین کلمه مشتق شده است که معنای اشیای واقعی یا واقعیت است.(Niinluotoal,1999,P2)
«رئالیسم» معنای اصطلاحی گوناگونی دارد. رئالیسم در هنر و ادبیات در اخلاق، حقوق و سیاست فرق دارد. و رئالیسم در فلسفه یا رئالیسم هنری، حقوقی، اخلاقی و سیاسی متفاوت است. رئالیسم در هنر به معنای التزام به انعکاس واقعیت بیرونی در صحنه تصویر و نمایشی هنری است خواه واقعیت نمایش داده شده زشت باشد یا زیبا، خوب باشد یا بد. بنابراین رئالیسم در هنر به معنای تخیلی نبودن در هنر و عمل هنری است. هنرمند رئالیست کسی است که واقعیت را در هنر به تصویر می کشد، و در پی تغییر واقعیت بیرونی در آینۀ هنری نیست. رئالیسم هنری در مقابل ایدئالیسم هنری قرار دارد. هنرمند ایدئالیست در پی آرمان ها، اهداف ، و احیانا ًاحساسات و تخیلات در هنر است. (عارفی، 1388)
رئالیسم از مفاهیمی است که هیچگاه معنای منسجم و تعریف معینی نداشته و همیشه در پیوند با شرایط و موارد استفاده رنگ عوض کرده و پذیرای معانی گوناگون و گاه متضاد شده است. اگرچه این واژه از منظر تاریخی در پیوند با قرن نوزدهم تصور میشود. اما پیشینه یی دراز دارد و ریشه های آن از یونان کهن و دوران رنسانس و اندام شناسی و سنت های آکادمیک بعد از رنسانس آب می خورد. رئالیسم، آن جا که به بازنمایی مستقیم اشاره می کند آشکارا در پیوند با اندیشه های افلاطون و ارسطو درباره تقلید و محاکات است که این پیوند مستقیم نیست و بیشتر ناظر برنگرش ارسطوگونه است و تا اندازه ای هم به همان مفهوم آشنای آینۀ زندگی پیوند دارد. به هر حال، اصطلاح رئالیسم نخستین بار در 1830 در فرانسه به شکلی رسمی به کاربرده شده و از 1850 در انگلستان بر سر زبان ها افتاد. رئالیسم از همان آغاز پیدایش چهار معنای متفاوت داشت:
1. واژه یی بود برای توصیف تاریخی اصول و عقاید رئالیست هایی که در ضدیت با طرفداران فلسفۀ صوری و معتقدان به اصالت تحویل مفاهیم کلی به کلمۀ محض و انکار مجردات فعالیت می کردند. (قره باغی، 1382، ص 31)
2. اصطلاحی بود برای توصیف عقاید معتقدان به جهان مادی، مستقل از ذهن و روح و به همین سبب هم بود که گه گاه مترادف مفاهیم «ناتورالیسم» و «ماتریالیسم» به کاربرده می شد.
3. روشی بود برای رویارویی با اشیا و رویدادها و پذیرش آن ها به همان گونه که بودند، نه آن طور که تصور، فرض یا خواسته می شدند.
4. اصطلاحی بود برای یک روش یا طرز تلقی در هنر و ادبیات که در آغاز به مداقه در بازنمایی محدود می شد، اما بعد به عنوان مسئولیت و تعهد در نمایش شخصیتها، رویدادها و چیزها به صورت واقعی مطرح شد. . (همان، ص31)
از این چهار معنا، سه معنای اولی تقریبا” از ذهن ما محو شده و جای آن را مفاهیم دیگر گرفته است اما معنای چهارم با وجود مسائل فراوان که پدید آورده همچنان در عرصۀ هنر و ادبیات تاخت و تاز می کند. نگاه این بحث هم معطوف به همان معنای چهارم است ولی در همین آغاز باید گفت که رئالیسم پدیده ای نیست که بتوان آن را تعریف و توصیف کرد و یا هویتی برای آن تراشید، رئالیسم راه و روش توصیف برخی نگرش ها و روشهاست و توصیف هم طبیعتا” می تواند شکل های گوناگون داشته باشد. برای همین هم هست که ریموند ویلیامز، رئالیسم را یک «اصطلاح توصیفی»2 می داند. برخی از منتقدان دیگر هم آن را اصطلاحی ارزش گزارانه توصیف کرده اند. (قره باغی، 1382، ص 32)
با ذهنی معطوف به آن چه دربارۀ رئالیسم گفته شده، ممکن است در نگاه نخست چنین تصور شود که هنر رئالیستی (واقع گرایانه) در پیوند با توصیف دقیق و صادقانۀ واقعیت است. اما بلافاصله پای این پرسش به میان می آید که آیا طرحی که یک کودک و یک روستایی و یک نقاش حرفه یی از چندتا سیب و یک کوزۀ آب می کشند با هم تفاوتی ندارد؟ مگر نه این است که هر کدام تصویر صادقانۀ خود از طبیعت را به دست داده اند؟ پیچیدگی هایی که میان نحوۀ نگرش و نقاشی کردن وجود دارد و تجربیاتی که در این امر مداخله می کند، سرنوشت نهایی تصویر به دست داده شده، یا بگوییم رئالیسم ارائه شده را معین می کند، واقعیتی که گوستاو کوربه3 می دید و نشان می داد با آن چه پل سزان4 می دید و نقاشی می کرد یک جان فاصله داشت تنها عاملی که آن چه پل سزان می دید و نقاشی می کرد یک جهان فاصله داشت و تنها عاملی که آن دو را به هم ربط می داد، مفهوم «دریافت» بود. هرگز نمی توان، حتی با مسامحه، آثار این دو نقاش را «عینی» نامید، چرا که هر یک واقعیتی را تصویر می کرد که احساس و زندگی شده بود. در آثار سزان آن چه عناصر پردۀ نقاشی را به هم ربط می دهد و منسجم می کند، فقط کنار هم نهادن درست و سنجیدۀ فرم ها و رنگ ها به منظور بازنمایی جهان بیرون نیست، بلکه مبتنی براحساس و دریافت آن چیزی است که سزان «انگیزه» می نامید. اصولا” باید این واقعیت را پذیرفت که نبض هر چیز با احساس انسان می تپد و در عین حال فراموش هم نباید کرد که در کنار هر واقعیت عینی، مقوله یی به نام «واقعیت ذهنی» نیز وجود دارد. و بعد این که آیا باید پذیرفت که مراد از رئالیسم، تصویری است که نویسنده و نقاش به دست می دهد؟ اگر چنین پذیرشی در میان باشد، آن وقت اولین شرط و بیعت ها و اما و اگر ها هم چهره خود را نمایانند. باز اگر نمایش واقعیت را در انحصار هنرمند بدانیم، آیا می توان هنرمندی را تصور کرد که اندیشۀ آرمانی کردن مضمون را یک سره کنار بگذارد و آیا اگر هم چنین هدفی داشته باشد، ذهن عادت زده اش اجازه چنین کاری را به او خواهد داد؟ اگر هم بر فرض محال از چنین توانایی برخوردار باشد، تکلیف نگرش تماشاگر و تعبیر و تفسیرهای او چه می شود؟ هنرمندی که انسانی تنها را در برابر چشم انداز غروب آفتاب و انعکاس نور بر سطح دریا به صادقانه ترین وجه ممکن نقاشی کند خود را رئالیست می داند، اما همه از سر عادت و تجربیات خود در کارش به عنوان یک اثر رمانتیک نگاه می کنند. اگر وفاداری به طبیعت و واقعیت و بازنمایی آن ملاک و معیار رئالیست بودن باشد، پس باید ویلیام آدلف بوگرو5 را رئالیست ترین نقاش جهان دانست. وقتی که پای آمیختن رئالیست با تعهدات اجتماعی به میان می آید و شکل محکوم کردن شرایط حاکم بر زمان و مکانی خاص را به خود می گیرد، خواسته و ناخواسته پای سیاست و ایدئولوژی هم به میان کشیده می شود و ایماژ آثار اونوره دومیه6، فرانسیسکوگویا7 و کته کولویتس8 در ذهن ها نقش می بندد. (قره باغی، 1382، ص 32)
از همین جهت می بینیم که آثار این رئالیست ها هم مبتنی بر نوعی تغییر شکل دادن ایدئولوژیکی واقعیت بر مبنای پسند ها و مشرب های فردی است. آیا شرایط اجتماعی که سوسیال رئالیست ها ی روسی نقاشی می کردند محدود به همین مضامین و چند تا نقاشی بود؟ بنابراین باید پذیرفت که گوناگونی رئالیسم صحبت می کنیم، پیش فرض ما باید این باشد که واقعیت به آنچه هنرمند به آن پرداخته و تصویر کرده محدود می ماند؟ آیا می توان در گزینش معنای اثر ، هنرمند را خنثی تصور کرد؟ انسانی که از واقعیت بیرون و ابتذال آن به تنگ آمده است و هیچ چیز را واقعی نمی بیند، ناگزیر یا به واقعیت درون پناه می برد و یا به واقعیت نهفته در پس پشت ظاهر می پردازد. برخی از منتقدان هنری و ادبی پرداختنی از این گونه را رئالیستی نمی دانند و برخی دیگر این کار را رئالیسم محض و اصیل می نامند. به هر حال ، اندیشه های عوامانه درباره رئالیسم و به شمار آوردن آن به عنوان یک سبک «بدون سبک» و «شفاف» و نوعی ایماژ آینه وار همانند نمایی واقعیت بصری مانع از دیگری در راه درک و دریافت این پدیدۀ تاریخی است. (قره باغی، 1382، ص 33)
رئالیسم بیان صریح و کامل فردیت هاست. پس قرارداد و تقلد و هر نوع مکتبی در حقیقت آماج حمله رئالیسم است. بنابراین رئالیسم جنبش نیست؛ شانفلوری9، این فکر را که رئالیستی بتواند درآینده برای کارش فرمولی بیابد مسخره می کند: « اعتراف می کنم که هرگز ندیده ام فرمولی که هرکسی به کمک آن بتواند آثار رئالیستی تولید کند.» (دیدمان، 1376، ص 34)
ژان پل سارتر10 در مورد رئالیسم می گوید: به عقیده من هدف هنر همیشه نمایاندن زیبایی است، دنیایی که به وسیله آزادی انسان درک شود برای مثال از تسین نقاش بزرگ ایتالیایی نام می برم که انسان را در یک منظره نقاشی می کند. اهمیت کار او در وحدت هنری است وحدت تطابق رنگها ، فرمها، حجم ها، این وحدت به این عنوان وجود ندارد بلکه به وسیله تاثیر یک انسان موجودیت پیدا می کند. (فهیمی فر، 1374، 99)
در تعریف واقع گرایی آمده است واقع بینی، حقیقت جویی و واقع نمایی بدون کم و کاست و به طور کلی هرگونه تمایل زیبایی شناسانه ای که در برخورد با جنبه های مختلف واقعیت قرار بگیرد، واقع گرایی نامیده می شود. (قره باغی، 1382، ص 33)

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید